VSync Nedir? Neden Kullanılmalıdır?

Biz oyunseverler oyunları mümkün epeyce sürükleyici hale getirmek için PC donanımına yüksek ölçülerde yatırım yapıyoruz. Fakat yaygın donanım ve yazılım sıkıntıları, optimizasyon problemleri ve ekran yırtılmaları üzere birçok şey oyun tecrübesini baltalayabiliyor. Oyunlarda ve ekran kartı yazılımlarında bulunan VSync ayarı tam da bu noktada bir kurtarıcı rolünü üstleniyor.

VSync, monitörler, görüntü oyunları ve grafik sürece üniteleri (GPU) için tasarlanmış bir senkronizasyon teknolojisi. FreeSync ve G-Sync üzere seçenekler mevcut lakin VSync, oyuncular için vazgeçilmez olmaya devam ediyor. Öte yandan monitörlerin yansıma suratı ve kimi ince ayarlar yapmak da bu noktada kıymetli.

Monitörün yenileme suratında ve bilgisayarınızın çıktısında ince ayar yapmak ekran yırtılmasını yönetmenize yarar sağlayabilir. Artık VSync’in ne olduğuna, ne iş yaptığına ve neden değerli olduğuna bakalım.

Dikey senkronizasyon olarak da bilinen VSync, bir monitörün yenileme suratını ve kare suratını senkronize etme misyonunu üstleniyor. Bu teknoloji GPU üreticileri tarafından ekran yırtılmalarını önlemek maksadıyla geliştirildi. Ekran kartınız tıpkı anda birden çok karenin modüllerini görüntülediğinde ekran yırtılması meydana gelir. Sonuç olarak, ekranlar yatay bir çizgi boyunca bölünmüş görünebilir. Ayrıyeten saniyedeki kare sayısı GPU’nun yenileme süratiyle eşitlenmediğinde yırtılma gözlemlenebilir.

Ekran yırtılması her an gerçekleşebilse de, en çok binalar ve ağaçlar üzere dikey öğelerde, sabit oran değişiklikleriyle yüksek süratli oyunlar sırasında görülür. Yırtılma doğal olarak oyuncuların göz zevkini bozar ve hayli rahatsız edici olabilir.

VSync, grafik kartının yenileme suratını kare süratiyle sınırlayarak ve böylelikle monitörün kapasitesinden daha yüksek kare/saniyede düzeylerini kısıtlayarak bunu önlemeye çalışıyor. Bu özellik, sayfa çevirme ve çift orta belleğe alma özelliğini kullanarak kullanıcıların yırtılma görmemesi için yenileme döngüsü tamamlandıktan sonra kareleri imajlar. Pekala art planda neler oluyor?

VSync’in iki tarafı var: ekranın yenileme suratı ve girişi. Gözümüz görmese de ekrandaki manzara her saniye birkaç defa yenileniyor. Ekran yenilenmediğinde yalnızca statik bir manzara görürüz. Oyun oynamasanız bile, imlecin nerede olduğunu ve nasıl hareket ettiğini göstermek için ekran yenilenir.

Yenileme suratı, ekrandaki her pikselin her saniyede kaç defa yenilendiğini gösteriyor ve sık sık duyduğunuz Hz (hertz) cinsinden ölçülen bir frekans ünitesi. Yani ekranınızın yenileme suratı 90 Hz ise, bu her pikselin saniyede 90 kere yenilendiği manasına geliyor. Yenileme suratı ne kadar yüksek olursa kullanıcı tecrübeniz o kadar düzgün olacaktır.

OLED ve LCD panellerde hareket bulanıklığını azaltmak için yüksek yenileme suratına sahip bir monitöre gereksiniminiz var. Birçok masaüstü ekran 60 Hz yenileme suratına ve 1080×1920 piksel çözünürlüğe sahip. Bu ortada hatırlatmak gerekirse, monitör yenileme suratınızı ayarlamak için bu makalemize göz atabilirsiniz.

Sinemaların standart çalışma suratı 24 FPS yani 24 Hz’dir, fakat gözümüz 1000 FPS’yi rahatlıkla görebilir. Öte yandan  oyun oynamak sinema izlemekle birebir şey değil. 24 FPS alınan bir oyunu oynamak tolere edilebilir lakin akıcı bir tecrübe olmayacaktır. 60 FPS’de hareketler daha akıcı hale gelir. Ekranınız 90 Hz ve üzerini destekliyorsa, bu durum akıcılığın artacağına işaret eder.

GPU yahut grafik sürece ünitesi, ekrana yansıyan her bir imgeyi işliyor. Ayrıyeten GPU’lar diskin belleğine direkt erişemez. Bunun yerine çerçeveler, dokular ve modellerle ilgili grafikleri süreksiz olarak saklar ve sonra misyonunu yerine getirir.

Depolama, CPU, bellek ve GPU, yazılım ve donanım ortamına bağlı olarak oyunun çıktısına katkıda bulunmakta. CPU ayrıyeten bilgisayarı ve oyunu çalıştırmak harici süreçleri gerçekleştirir. Süratli bir CPU tüm bu süreçlerin birebir anda yönetilmesine imkan tanır. Ayrıyeten çekirdek sayısı kimi oyun ve senaryolarda değerini artırabilir. Dahası, kare suratları sürece yükünden, işletim sisteminden ve donanımdan etkileniyor. Bu bağlamda her şeyi yanlışsız yapsanız bile dalgalanmalar olabilir.

Adaptive Sync

NVIDIA tarafından sunulan bu özellik kullanıcıların NVIDIA’nın denetim paneliyle çerçeveler oluşturmasına imkan tanıyor. Ayrıyeten FPS çıkışını sınırladığı ve yenileme kapasitesiyle eşleştirdiği için VSync’e benzeri formda çalıştığını söylemek mümkün. Adaptive Sync, ekran yırtılması ve takılma olmadan düşük yenileme oranlarının bir sonucu olarak performans gecikmesini ortadan kaldırmak ve görsel performansı artırmak için sunuluyor.

Fast Sync (Hızlı Senkronizasyon)

Bu teknoloji GTX 900 üzeri ekran kartlarıyla çalışıyor. Fast Sync, giriş gecikmesini ve ekran yırtılmasını ortadan kaldırarak birebir anda gecikmeyi asgarî düzeylerde meblağ. VSync’ten daha dengeli bir halde çalışır ve gecikmeyi de azaltır.

Enhanced Sync (Gelişmiş Senkronizasyon)

AMD tarafından tasarlanan Enhanced Sync, VSync’in daha uygun bir sürümü. Sırf AMD Radeon kartlarıyla uyumlu ve VSync’in yerini almıyor ve birlikte çalışıyor. İki özellik, FPS ekranın yenileme suratlarının altına düştüğünde giriş gecikmesini ve takılmalarını azaltabiliyor. Gelişmiş Senkronizasyon, performans tutarlılığını ve genel yeteneği düzgünleştiriyor ve performans düştüğünde kare suratlarının korunması için Gelişmiş Senkronizasyon kapatılabilir.

Smooth VSync

SLI (Ölçeklenebilir İlişki Arayüzü) ve VSync aktif olduğunda, stuttering’i (kekemelik) azaltmak için Smooth VSync kullanılır. SLI, GPU’ları paralel olarak işleyerek süreç gücünü artırabiliyor. Bildiğiniz üzere SLI ile dört GPU’yu bir ortada kullanmak mümkün lakin artık sanayi tarafından rafa kalktı diyebiliriz. Smooth VSync, takılmaları azaltırken sabit bir kare suratında kilitleniyor.

VSync Sahiden Bir Fark Yaratıyor mu?

Senkronizasyon teknolojisi düzgün çalıştığında bile her vakit eksiksiz sonuçlar vermeyebiliyor. Bunun yanında kusursuz dengeyi bulana kadar kare suratını düşürdüğü için oyun tecrübesi etkilenebilir. Nihayetinde stuttering artışlarına ve giriş gecikmesi ortaya çıkabilir. VSync’nin olumsuz tesirleri her oyunda gözlemlenebilir, lakin dövüş ve bilhassa FPS oyunlarında kullanışsız olduğunu söylemek mümkün.

Sonuç olarak rekabetçi oyunlarda VSync’nin aktifleştirilmesi pek tavsiye edilmiyor. Üçlü arabelleğe alma, VSync kimi VSync meselelerini azaltan diğer bir ayar lakin her vakit işe yaramıyor.

NVIDIA G-Sync

Uzun bir müddettir kullanılabilir olan bu teknoloji, oyun kare suratını monitörün yenileme suratına uyarlayarak gecikme, yırtılma, keskin FPS düşüşleri yahut takılmalar olmadan meselesiz bir tecrübe sağlıyor. Tek şart NVIDIA ekran kartı ve G-Sync özellikli bir monitörün olması. Lakin bilindiği üzere G-Sync modülüne sahip monitörler genelde daha değerliler.

Ek olarak, NVIDIA bir mühlet sonra FreeSync monitörler için G-Sync dayanağı vermişti. Bunun için birtakım kaideler gerekiyor ve ayrıntılara makale üzerinden bakabilirsiniz.

AMD FreeSync

Bu teknoloji yeşil grubun G-Sync’ine karşılık olarak AMD tarafından geliştirildi. G-Sync üzere fizikî bir çip gerektirmiyor, lakin bu teknolojiyi kullanmak için bir AMD GPU ve FreeSync özellikli monitöre muhtaçlık var. Neyse ki piyasadaki oyuncu monitörlerinin neredeyse tümü FreeSync dayanağı aslında sunuyor.

FreeSync AMD’nin adaptif senkronizasyon teknolojisinin marka ismi olarak sunuldu. Temel olarak ekranın yenileme suratını grafik işlemcinin render suratı ile eşleşecek formda değiştirmesini sağlıyor.

Örneğin bir oyun 54 FPS’de çalışıyorsa monitör de 54 Hz’e düşerek senkronizasyon sağlanıyor. 63 FPS’ye çıkıldığında ekran da 63 Hz’e geçiş yapıyor. Böylelikle sabit yenileme suratına sahip monitörlerden farklı olarak geçişlerdeki titremelerin ve yırtılmaların önüne geçiliyor.

FreeSync ve G-Sync Ortasındaki Farklar

VSync’i kullanmak için belli bir monitöre gereksiniminiz yok ve her türlü ekranla çalışmak üzere tasarlandı. Bunu destekleyen bir grafik kartına gereksiniminiz var, bu teknoloji uzun vakittir ekran kartlarında esasen kullanılıyor.

Birden fazla oyun ayarlarında bu seçeneği bir geçiş olarak sunuyor. VSync özelliğini oyunların grafik ayarları menüsünden açabilir ve kapatabilirsiniz. Öte yandan AMD ve NVIDIA şoförlerinden bu ayara ulaşmak mümkün.

NVIDIA

  • Masaüstüne sağ tıkladıktan sonra NVIDIA Denetim Panelini açın.
  • 3D Ayarlarını Yönet’e tıklayın.
  • Bu ayarı genel olarak faal etmek için Genell Ayarlar sekmesi altından Vertical Sync (Düşey Senkronizasyon) ayarını açın.
  • Oyun bazlı olarak etkinleştirmek istiyorsanız “Program Ayarları” kısmına giriş yapın ve oyunu seçtikten sonra Düşey Senkronizasyon’u açık hale getirin.

AMD

  • Masaüstüne sağ tıklayın ve Radeon Software’i açın.
  • Oyun sekmesine tıkladıktan sonra ayarı açmak istediğiniz oyuna tıklayın.
  • Son olarak “Dikey Yenileme İçin Bekle” ayarını kullanın

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.